DUYURULAR

İŞLETMELERDE BÜTÇELEME

İŞLETMELERDE BÜTÇELEME VE ÖNEMİ

 

  Kıymetli okurlarım , bu hafta işletmeler açısından oldukça önemli bir konu olan Bütçeleme konusu üzerinde duracağız. İşletmeler önceden belirlenmiş ekonomik amaçları gerçekleştirmek üzere  organize olmuş ekonomik birimlerdir. İşletmelerin en temel iki amacı karlılık ve likiditedir.  Bu iki faktör arasında optimal denge kurulmazsa işletmenin ekonomik hayatı tehlikeye girebilir. 

ALACAK / BORÇ DENGESİNE DİKKAT

     Söz gelimi sürekli kar elde ettiği halde nakit yaratma kapasitesi sektör ve ülke ortalamasının altında kalan bir firma karlı da olsa  kapısına kilit vurmaya mecbur kalabilir. Alışları ile satışlarının vadeleri arasında aleyhte bir durum söz konusu ise firmanın % kaç kar marjı ile çalıştığının önemi bir noktadan sonra yoktur. Borç yaratma kapasitesi de yoksa,firma aleyhine gelişen vade durumundan dolayı kısa zamanda likidite krizi yaşayacak ve darboğaza düşmesi kaçınılmaz olacaktır. Kaldı ki; kredi vb. finansman yöntemlerinin firma üzerinde oluşturacağı finansman maliyeti , yani faiz yükü rekabet etmesini güçleştirecektir.

  Tersi durum da oldukça sıkıntılıdır. Vade konusunda herhangi bir aleyhte durum olmamasına rağmen düşük kar marjlarıyla çalışan  firmalar da büyümekte zorlanacaklar ,  orta  ve uzun vadeli hedeflerine ulaşmakta zaman kaybı yaşayacaklardır.

BÜTÇELEME CAN SİMİDİDİR

   Buradan varmak istediğim  nokta elbette bütçelemenin ne kadar önemli bir müessese olduğudur. İşletmeler faaliyetlerini sürdürürken hangi ölçekte olursa olsunlar, belirli bir planlama ve bütçeleme içerisinde hareket etmeleri ekonomik varlıkları açısından elzemdir. Yıllar önce okuduğum bir kitapta yazar ‘bütçesiz işletmeler göstergesiz uçaklara benzer.’  yazarak bu konuyu çok isabetli bir şekilde tek cümleyle özetlemişti aslında. Herhangi bir göstergesi  olmayan bir uçak bırakınız varacağı yeri bulmayı , muhtemelen havada bir facia ile yok olacaktır. İşte işletmeler açısından da durum tam olarak böyledir.

    Bütçeleme , belirli bir faaliyet dönemi için gerçekleşmesi öngörülen gelir ve giderlerin karşılıklı olarak yer aldığı cetveller, dökümler olarak tanımlanabilir.

   Bütçe yapmak için büyük bir firmaya, fabrikaya vb. sahip olmak şart değildir. Herhangi ölçekteki bir işletme bu konuda muhakkak bir gelenek oluşturmalı ve ona göre faaliyet yürütmeye , bütçesini yaparken tahminlerine dayanak olarak belirlediği ilkelere, politikalara  azami özeni göstermeye dikkat etmelidir. Ayrıca bütçeler yapılırken esnek te davranılmalıdır. Ekonomik ve ticari ilişkiler çağımızda epeyce karmaşıklaşmış ve kimi sektörleri neredeyse her an değişiklikleri takip etmeyi zorunlu hale getirmiştir.

  Bütçeleme yapılan dönem ile ilgili olarak işletme yöneticisi ya da sahibi önce elinde neler olduğuna bakmalıdır. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse ; hammadde ve yardımcı malzeme maliyetlerinin  fiyatları ve son dönemdeki fiyat dalgalanmaları , ulusal ve yerel tedarikçilerin fiyat politikaları, firmanın kaç tane personeli olduğu, ürün bileşimi,  sabit ve değişken maliyetlerinin çeşitleri, tutarları ve dağılımı, sektör karlılık , gelir ve verimlilik vb. parametreleri, müşteri portföyünün özellikleri, bir önceki dönem mali verileri, mevzuatta öngörülen vergi, prim vb maliyet kalemleri, kurdaki dalgalanmalar ve dolayısıyla kur riski, yurtdışı pazarının durumu, rakiplerinin durumu ve elbette ülkedeki enflasyon, işsizlik, büyüme gibi makro ekonomik göstergeler bilinmeli ve ona göre analizler yapılarak bütçe oluşturulmalıdır. Sağlıklı bir analiz ile yapılacak bütçede alış ve satışlarına ilişkin politikalarını belirleyen ve mevcut kapasitesine göre önüne hedeflerini koyan işletmeler bunu içselleştirdikleri ve gelenek haline getirdikleri ölçüde büyür ve kalıcılaşırlar. Bütçeler sadece rakamlardan ibaret tablolar, çizelgeler olarak değerlendirilmemeli esasen işletmelerin yol haritaları olarak değerlendirilmelidirler.

Bütçeleme ile firma gerçek gücünü doğruya en yakın olarak hesaplamış olur ve yatırım / büyüme kararlarını ona göre alır. Gelir ve gider tahminlerini yapmış firmalar insan kaynakları, satın alma , lojistik, üretim, muhasebe, finansman ,pazarlama ve diğer departmanlarında belirleyeceği ilke ve prensipleri uygulamakta da daha etkin ve rasyonel davranabilirler.

Dünya ekonomi tarihi bu tespitimizi ispatlayacak sayısız örnekle doldur.

BANA NE ZAMAN BATACAĞIMI SÖYLEYİN

Yazımızı çok kıymetli bir iş insanı dostumun ; yıllar önce beraber çalıştığımızda;  dünya ve tabi Türkiye mortgage  kriziyle çalkalanırken  ettiği şu sözlerle tamamlayabilirim.  ‘Batacaksam bile bana ne zaman batacağımı söyleyin.’ Bana bu sözleri söyleyen dostumun Holdingi şimdilerde İzmir’in bir elin parmaklarını  geçmeyecek firmaları arasında. Ve bu başarısının sırrının altında yatan çalışmak olduğu kadar bütçelemeye verdiği önemdir de diyebilirim.

HAFTAYA : SERMAYE ŞİRKETLERİNDE GENEL KURUL VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR

 

                                                                                               AZAT KAYA

 MALİ MÜŞAVİR 

EKONOMİST



PRATİK BİLGİLER

» Amortisman Sınırı
» Vergiden Müstesna Yemek Bedeli
» Emlak Vergisi Oranları
» Fatura Düzenleme Sınırı
» Kıdem Tazminatı Tavanı
» Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel

FAYDALI LİNKLER

TCMB DÖVİZ KURLARI

HAVA DURUMU

SİTE SAYACI


Ziyaretçi Sayımız: 18273